Szarlotka to absolutna klasyka polskich wypieków – ciasto, które pachnie jesienią, cynamonem i domem. Kruchy, maślany spód, gruba warstwa soczystych, korzennych jabłek i złota, chrupiąca kruszonka na wierzchu. Nic dziwnego, że to jedno z najchętniej pieczonych ciast w polskich domach.
Ten przepis na szarlotkę jest prosty i niezawodny: jedno ciasto kruche służy zarówno na spód, jak i na kruszonkę. Jabłka podduszone z cynamonem tworzą gęste, aromatyczne nadzienie, które nie rozlewa się po pokrojeniu.

Informacje o przepisie
- Czas przygotowania: 40 minut
- Czas chłodzenia ciasta: 30 minut
- Czas pieczenia: 50–60 minut
- Forma: blacha ok. 24 × 30 cm
- Liczba porcji: 16–20
- Poziom trudności: łatwy
Składniki
Ciasto kruche (spód i kruszonka)
- 450 g mąki pszennej (typ 450 lub 500)
- 250 g zimnego masła
- 150 g cukru pudru
- 3 żółtka
- 1 łyżka cukru wanilinowego
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- 2 łyżki kwaśnej śmietany 18% (lub zimnej wody)
- szczypta soli
Nadzienie jabłkowe
- 2–2,5 kg kwaskowych jabłek (np. szara reneta, antonówka, boskoop)
- 80–100 g cukru (w zależności od kwaskowatości jabłek)
- 2 łyżeczki cynamonu
- sok z ½ cytryny
- 2 łyżki budyniu waniliowego w proszku lub mąki ziemniaczanej
- opcjonalnie: szczypta gałki muszkatołowej, garść rodzynek
Do posypania
- cukier puder
- opcjonalnie: listki świeżej mięty
Sposób przygotowania
1. Ciasto kruche
- Mąkę przesiej z proszkiem do pieczenia, cukrem pudrem, cukrem wanilinowym i solą.
- Dodaj pokrojone w kostkę zimne masło i posiekaj nożem lub rozetrzyj palcami na kruszonkę.
- Dodaj żółtka i śmietanę, szybko zagnieć gładkie ciasto (nie wyrabiaj go długo, aby nie straciło kruchości).
- Podziel ciasto na dwie części: ok. ⅔ na spód i ⅓ na kruszonkę. Obie owiń folią i włóż do lodówki na 30 minut (część na kruszonkę możesz włożyć do zamrażarki).
2. Nadzienie jabłkowe
- Jabłka obierz, usuń gniazda nasienne i pokrój w kostkę (ok. 1,5 cm).
- Przełóż do szerokiego garnka, dodaj cukier, sok z cytryny i cynamon. Duś na średnim ogniu przez 10–15 minut, mieszając, aż jabłka zmiękną, ale nie rozpadną się całkowicie.
- Jeśli puściły dużo soku, wsyp budyń lub mąkę ziemniaczaną rozmieszaną z odrobiną wody i gotuj jeszcze 1–2 minuty, aż masa zgęstnieje. Odstaw do przestudzenia.
3. Składanie i pieczenie
- Rozgrzej piekarnik do 180°C (góra–dół). Blachę wyłóż papierem do pieczenia.
- Większą część ciasta rozwałkuj lub rozłóż palcami na dnie blachy. Ponakłuwaj widelcem i podpiecz przez 12–15 minut, do lekkiego zezłocenia.
- Na podpieczony spód wyłóż przestudzone jabłka i wyrównaj.
- Pozostałe ciasto zetrzyj na tarce o grubych oczkach lub porwij palcami na grudki i równomiernie rozsyp na jabłkach.
- Piecz przez 40–45 minut, aż kruszonka będzie złocista.
- Ostudź szarlotkę w blasze, a przed podaniem oprósz cukrem pudrem.

Wskazówki i porady
- Najlepsze jabłka – wybieraj kwaskowe i twarde odmiany, które zachowują kształt po upieczeniu. Szara reneta i antonówka to klasyka.
- Zimne masło – to klucz do kruchego ciasta. Pracuj szybko, aby masło nie rozpuściło się od ciepła dłoni.
- Podpiekanie spodu – dzięki temu spód nie rozmięknie od soku z jabłek i pozostanie kruchy.
- Studzenie – szarlotkę kroi się najlepiej po całkowitym ostudzeniu, gdy nadzienie stężeje.
- Na ciepło – podana lekko ciepła z gałką lodów waniliowych lub bitą śmietaną smakuje wyjątkowo.
Przechowywanie
Szarlotkę przechowuj w temperaturze pokojowej, przykrytą, do 2 dni lub w lodówce do 4–5 dni. Ciasto można też zamrozić w porcjach do 2 miesięcy – rozmrażaj w temperaturze pokojowej i krótko podgrzej w piekarniku, aby kruszonka odzyskała chrupkość.
Najczęściej zadawane pytania
Czy jabłka trzeba dusić przed pieczeniem?
Nie jest to konieczne, ale podduszone jabłka dają gęstsze nadzienie, które nie puszcza soku i nie rozmacza spodu. Surowe jabłka możesz użyć, jeśli zetrzesz je na tarce i dobrze odciśniesz z soku.
Dlaczego moja kruszonka się rozpłynęła?
Najczęściej ciasto na kruszonkę było zbyt ciepłe. Schłodź je w zamrażarce przez 15–20 minut przed ścieraniem na tarce – grudki zachowają kształt i ładnie się zarumienią.
Czym zastąpić cukier puder w cieście?
Możesz użyć drobnego cukru do wypieków, ale ciasto z cukrem pudrem jest delikatniejsze i bardziej kruche.
Smacznego! Jeśli upieczesz tę szarlotkę, daj znać w komentarzu, jak smakowała Tobie i Twoim bliskim.